İlkokul Fen Bilimleri Özel Ders
Fen bilimleri, ilkokulda 3. ve 4. sınıfta okutulan bir derstir. Yani çocuk bu dersle ilk kez üçüncü sınıfta karşılaşır ve o karşılaşmanın nasıl geçtiği, ilerideki bütün fen derslerini belirler. Biyoloji, kimya ve fizik; hepsi bu dersin üzerine kurulur.
Bu yüzden ilkokulda fen bilimleri dersinin işi konu yetiştirmek değil, çocukta başarı duygusu ve merak oluşturmaktır. Fen bilimlerine karşı olumsuz bir tutum ilkokulda oluşursa, ortaokulda o tutumu değiştirmek çok daha zordur. Bir öğrenci “ben fenden anlamam” cümlesini 9 yaşında öğrenirse, 14 yaşında hâlâ tekrarlıyor olur.
Müfredat Ne Kadar Yoğun?
Kazanım sayıları velilerin genellikle tahmin ettiğinden fazla:
- 3. sınıf: 7 ünite, 36 kazanım
- 4. sınıf: 7 ünite, 46 kazanım
Bir yılda 46 kazanım demek, ortalama olarak her hafta yeni bir şeyin üzerine gitmek demek. Okulda bir kazanım kaçırıldığında sınıf durup beklemiyor. Birebir çalışmanın en çok işe yaradığı yer tam burası: hangi kazanımın eksik kaldığını tek tek yoklayıp o boşluğu kapatmak.
Fen Bilimleri Sadece Bir Ders Değil
Fen bilimlerini yalnızca not alınacak bir ders olarak düşünmemek gerekir. Bu ders çocuğun yaşadığı dünyayı ve maddeyi tanımasını sağlar. Yağmurun nereden geldiğini, buzun neden eridiğini, gölgenin gün içinde neden yer değiştirdiğini anlamak; çocuğun dünyayla kurduğu ilişkiyi değiştirir.
Derslerde bu yüzden konuyu anlatıp geçmiyorum. Çoğu konunun bir gözlem karşılığı var ve o karşılığı bulduğumuzda konu ezberlenmeden öğreniliyor. Evde yapılabilecek basit bir denemeyle anlatılan bir konu, kitaptan okunandan kalıcı oluyor.
Bilimsel Yöntem: Bu Dersin Asıl Kazanımı
Bilimsel yöntem, yeni bir bilgiye ulaşmak için izlenen yoldur ve ilkokul fen dersinin öğrenciye kazandırdığı en değerli şeydir. Basamakları şunlar:
- Problemin belirlenmesi
- Problemle ilgili gözlem yapma ve veri toplama
- Hipotez kurma
- Deney tasarlayıp hipoteze dayalı tahminlerde bulunma
- Kontrollü deneyler yapma
- Verilerden sonuç çıkarma
- Teori ve yasa
Bu basamakları içselleştirmiş bir öğrenci, karşısına çıkan problemi rastgele değil bir yol izleyerek çözer. Dikkat edin: bu beceri fen dersinde kalmıyor. “Önce ne bildiğime bakayım, sonra bir tahmin kurayım, sonra deneyeyim” alışkanlığı matematikte de, günlük hayatta da işe yarıyor. Robotik kodlama dersiyle bu yönden akrabadır; ikisi birlikte alındığında birbirini besliyor.
Çocuklar Fen Bilimlerinde Nerede Zorlanıyor?
Kavramı gözlemden ayırmak. Çocuk “madde ısıtılınca genleşir” cümlesini ezberler ama bir örnekle karşılaştığında tanımaz. Çözüm ezberi artırmak değil, örnek sayısını artırmak.
Kontrollü deney fikri. “Sadece bir şeyi değiştirip diğerlerini sabit tutmak” ilkokul çocuğu için doğal değildir, öğretilmesi gerekir. Sınav sorularının önemli bir kısmı tam bunu ölçer.
Tablo ve grafik okumak. Veriyi okumak fen dersinin görünmez becerisidir ve genellikle ayrıca çalışılmadığı için eksik kalır. Bu, matematik dersindeki veri işleme alanıyla doğrudan bağlantılı.
Uzun soru metinleri. Fen sorusunu çözemeyen öğrencilerin bir kısmı aslında soruyu okuyup anlamıyor; bu bir Türkçe meselesidir ve öyle çalışılması gerekir.
Dersler Nerede ve Nasıl İşleniyor?
Dersler öğrencinin evinde, Güneşli Nurol Park’taki ofisimizde veya çocuğun kendisini rahat hissettiği bir mekânda işlenebiliyor; online ders de yapıyoruz. Bir seans 60-80 dakikadır. Derslerim genellikle Halkalı, Bakırköy, Başakşehir, Bahçelievler ve Nişantaşı çevresinde; İstanbul Avrupa yakasının başka semtlerinde de müsaitlik durumuna göre ders veriyorum.
Veli Evde Ne Yapabilir?
- “Neden” sorularını cevaplamak yerine birlikte araştırın. Cevabı siz bilseniz bile “bakalım öğrenelim” demek çocuğa yöntemi öğretiyor.
- Mutfağı laboratuvar olarak kullanın. Erime, donma, çözünme, buharlaşma; hepsi evde var.
- Doğa yürüyüşünde gözlem yaptırın. Yaprakların farkı, gölgenin yönü, kuşların sesi. Ücretsiz ve etkili.
- Belgesel izlerken durdurun ve tahmin sorun. “Sence şimdi ne olacak?” cümlesi hipotez kurmayı öğretiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fen bilimleri dersi ilkokulun hangi sınıflarında var?
3 ve 4. sınıfta okutulur. 1 ve 2. sınıfta bu içerik hayat bilgisi dersi içinde yer alır.
Çocuğum fen dersini sevmiyor, ne yapmalıyım?
Genellikle sevmemenin arkasında anlamama, anlamamanın arkasında da atlanmış bir kazanım vardır. Önce eksiği bulmak, sonra ilgiyi kurmak gerekiyor; tersi işlemiyor.
Deney yapıyor musunuz?
Evde yapılabilecek basit ve güvenli gözlem-deneylerle çalışıyoruz. Amaç gösteri yapmak değil, çocuğun kendi tahminini test etmesi.
Kaç ders sonra fark görülür?
Eksik bir kazanımın kapanması genellikle birkaç haftalık iştir. Derse karşı tutumun değişmesi daha uzun sürer ama asıl değerli olan odur.
Ders Talebi
Öğrencinizin sınıfını ve hangi ünitede zorlandığını yazarsanız hemen bir plan çıkarabiliriz. Başvuru formunu doldurabilir ya da iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Ücret bilgisi birebir ders sayfamızda, diğer dersler ilkokul özel ders sayfamızda.
