İlkokul Türkçe Özel Ders
Türkçe, ilkokulda çoğu velinin en son sırada düşündüğü derstir. Oysa 4. sınıfa geldiğinde matematikte zorlanan öğrencilerin önemli bir kısmı aslında matematikte değil, soruyu okuyup ne istendiğini anlamakta zorlanır. Türkçe, diğer bütün derslerin taşıyıcısıdır; bu ders zayıf kaldığında sorun tek başına Türkçe notunda kalmaz.
Birebir Türkçe çalışmalarında özellikle şu başlıklara yoğunlaşıyorum: okuduğunu anlama, kelimede anlam, cümlede anlam ve ilkokul düzeyindeki mantık-muhakeme soruları. İlk derste öğrencinin nerede tıkandığını tespit edip ona göre bir çalışma programı kuruyorum.
İlkokul Türkçe Müfredatı Nasıl İşliyor?
İlkokulda Türkçe dersi tematik yaklaşımla yürütülür. Türkçe Dersi Öğretim Programı’na göre her sınıf düzeyinde 8 tema işlenir. Bunlardan üçü zorunludur ve her sınıfta mutlaka okutulur:
- Erdemler
- Millî Kültürümüz
- Millî Mücadele ve Atatürk
Kalan 5 tema yayınevine göre değişir. Dersler okuma metinleri ve metin etkinlikleri üzerinden işlenir. Bu yapıyı bilmek veli için şu açıdan önemli: çocuğun Türkçe kitabındaki bir metni “sıkıcı” bulması genellikle metinle değil, o temanın çocuğun ilgi alanına denk gelmemesiyle ilgilidir. Birebir çalışırken aynı kazanımı çocuğun ilgi duyduğu bir metin üzerinden verebiliyoruz; okulda bu esneklik yoktur.
Okuduğunu Anlama Neden En Kritik Beceri?
Okuduğunu anlama, “okuyup anlatabilmek” değildir. Bir çocuk metni akıcı sesli okuyup içeriğini hiç almamış olabilir; bu ilkokulda çok sık görülür ve veliyi yanıltır. Çocuk hızlı ve düzgün okuduğu için herkes iyi olduğunu düşünür, oysa metin bittiğinde aklında hiçbir şey kalmamıştır.
Bu durumda yaptığımız şey okuma miktarını artırmak değil, okuma biçimini değiştirmek. Metni bölerek okumak, her paragraf sonunda tek bir soru sormak, metindeki soruyu cevaplamadan önce cevabın metinde nerede yazdığını göstertmek. Sıkıcı görünen bu adımlar çocuğun okurken zihninin çalışmasını sağlıyor.
Kelime Dağarcığı: Sessiz Belirleyici
Kelime dağarcığı çocuğun sözlü ve yazılı dil becerilerinin temelidir ve etkisi sadece Türkçe dersinde kalmaz. Kelime dağarcığı gelişmiş bir öğrenci daha hızlı okur, okuduğunu daha iyi anlar, kendini ifade ederken daha az zorlanır. Matematik problemindeki “yaklaşık”, “en çok”, “kalanı” gibi ifadeleri anlamak da bir kelime dağarcığı meselesidir.
Kelime dağarcığı her yaşta gelişir, ancak ilkokul döneminde edinilen zenginlik ileriki yıllarda yeni kelime öğrenmeyi kolaylaştırır; bu yüzden bu dönemde yapılan yatırımın getirisi yüksektir. Derslerde kelime dağarcığını genişletecek etkinliklere yer veriyorum: metinde geçen bilinmeyen kelimeyi sözlükten bulmak yerine cümledeki ipuçlarından tahmin etmek, aynı kelimeyi farklı cümlelerde kullanmak, eş ve zıt anlamlarla çalışmak.
Sınıflara Göre Türkçe
1. sınıf. Bu yıl Türkçe, okuma yazmayı öğrenmekle aynı şeydir. Ayrı bir ders olarak ele aldığımız ilk okuma yazma sürecini bu sayfadan takip edebilirsiniz.
2. sınıf. Okuma akıcılığı ve noktalama başlar. Çocuk artık okuyabiliyordur ama okuduğunu anlamaya yeni geçiyordur; ikisinin karıştırıldığı yıl budur.
3. sınıf. Metinler uzar, sorular yorum ister. Yazma çalışmaları ciddileşir. “Kompozisyon yazamıyor” şikâyeti genellikle bu yıl başlar ve sebebi çoğu zaman fikir yokluğu değil, fikirleri sıraya koyamamaktır.
4. sınıf. Dil bilgisi konuları yoğunlaşır, metinler ortaokula hazırlık niteliği kazanır. Bu yıl kurulan okuma alışkanlığı ortaokulda öğrencinin bütün derslerini taşır.
Dersler Nerede ve Nasıl İşleniyor?
Dersler öğrencinin evinde, Güneşli Nurol Park’taki ofisimizde veya çocuğun kendisini rahat hissettiği bir mekânda işlenebiliyor; online ders de yapıyoruz. Bir seans 60-80 dakikadır. Bu aralık, ilkokul öğrencisinin derse hâkimiyetinin en yoğun yaşandığı süre olarak tecrübeyle bulunmuştur.
Türkçe dersinde her seansın içinde bir okuma, bir anlama çalışması ve bir de yazma ya da kelime çalışması olur. Tek bir başlığa 80 dakika ayırmak bu yaş grubunda verimli değildir.
Veli Evde Ne Yapabilir?
- Sesli okumayı bırakmayın. Çocuk akıcı okusa bile ara ara size sesli okusun; nerede takıldığını ancak böyle duyarsınız.
- Kitabı bitirmeye değil, konuşmaya odaklanın. “Kaç sayfa okudun” yerine “sence o çocuk neden öyle yaptı” sorusu okuduğunu anlamayı çalıştırır.
- Bilmediği kelimeyi hemen açıklamayın. Önce cümleden tahmin etmesini isteyin.
- Yazım hatalarının hepsini düzeltmeyin. İlkokulda her hatası kırmızıyla çizilen çocuk yazmaktan kaçınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğum akıcı okuyor ama okuduğunu anlamıyor, bu normal mi?
İlkokulda çok sık görülür ve düzeltilebilir. Akıcı okumak ile anlamak iki farklı beceridir; ikincisi ayrıca çalışılmadığında kendiliğinden gelmez.
Türkçe dersi ile okuma yazma dersi aynı şey mi?
Değil. İlk okuma yazma ayrı bir ders olarak veriliyor; 1. sınıf öğrencileri ve yetişkin okuma yazma talepleri bu kapsamda değerlendiriliyor.
Dil bilgisi mi yoksa okuduğunu anlama mı önce gelir?
İlkokulda okuduğunu anlama önce gelir. Dil bilgisi kuralları, anlamayan bir öğrenciye ezberden öğretildiğinde kalıcı olmuyor.
Haftada kaç ders gerekir?
Okuldaki dersi desteklemek için haftada bir ders genellikle yeterli. Belirgin bir okuma-anlama sorunu varsa haftada iki dersle daha hızlı yol alıyoruz.
Ders Talebi
Öğrencinizin sınıfını ve Türkçe’de nerede zorlandığını yazarsanız uygun planı kurabiliriz. Başvuru formunu doldurabilir ya da iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Ücretlerle ilgili ayrıntı birebir ders sayfamızda. Diğer dersler: matematik, hayat bilgisi, fen bilimleri.
